Wie stuurt er eigenlijk?
De vraagDraait er in het klein-MKB een financiële stuurcyclus, wie is daarvan de eigenaar, en verandert dat nu ondernemers AI gebruiken?
Sinds 2001 worden er geen eisen van algemene ondernemersvaardigheden meer gesteld aan wie een bedrijf begint; per 1 januari 2004 verdwenen ze volledig. Bij het schrappen van díé eisen koos de wetgever bewust voor voorlichting in plaats van vergunningseisen. Toen in 2007 de Vestigingswet Bedrijven 1954 helemaal verviel, ging het om de resterende eisen: vaktechniek, veiligheid, gezondheid en milieu.
De aanname in ons vak is dat ondernemers hun cijfers te laat krijgen en daardoor slechter sturen. Maar het kan ook zijn dat er wel degelijk gestuurd wordt, alleen niet door de ondernemer. Een kantoor kan zijn klant in staat stellen zelf te sturen, of het kan zelf het stuurorgaan zijn en de uitkomst melden. Beide zien er van buiten uit als goede dienstverlening. In het tweede geval is er geen ondernemersvaardigheid opgebouwd, alleen een leverancier aangesteld.
KVK, Grip op de tent
- 2016
- n=1.676, KVK Ondernemerspanel
- uitvoering KVK
- opdrachtgever KVK
Ongeveer de helft van de ondernemers is onzeker over de eigen financiële kennis, 52% over de basis van balans en winst-en-verliesrekening; 25% laat zich ondersteunen bij vooruitkijken.
Beperking: Tien jaar oud en nooit herhaald.
Collis & Jarvis, Financial information and the management of small private companies
- 2002
- n=385 kleine Britse vennootschappen
- uitvoering Collis & Jarvis
Kleine ondernemingen sturen vooral op maandelijkse en kwartaalcijfers en op cashflow, in relatie tot de bank: dat zijn de meest gebruikte én de meest nuttig gevonden bronnen van financiële informatie. De jaarrekening hoort daar niet bij.
Beperking: Ruim twintig jaar oud en niet-Nederlands.
Ravical / Multiscope, What Businesses Expect From Their Accountant
- 2026
- n=179 NL
- uitvoering Multiscope
- opdrachtgever Ravical
64,2% ervaart de relatie als reactief, 13,4% heeft een echte sparringpartner.
Beperking: Kleine steekproef, commerciële opdrachtgever, en de vragen gaan over de aanwezigheid van de accountant, niet over het gedrag van de ondernemer.
SRA, Branches in Zicht
- jaarlijks
- 7.061 jaarrekeningen over 2025 van klanten van SRA-kantoren, exclusief zzp'ers, uit een database van ca. 500.000
- uitvoering SRA
- opdrachtgever SRA
Beperking: Meet de cijfers van de ondernemer, niet zijn gedrag, en de populatie bestaat uit klanten van SRA-kantoren, exclusief zzp'ers.
Wat ontbreekt
Gedragsvragen in plaats van intentievragen, gespiegeld uitgevraagd bij ondernemers én kantoren over dezelfde gebeurtenis, inclusief een groep ondernemers zónder extern kantoor.
Wie dit zou kunnen oppakken
KVK (als actualisering van Grip op de tent), Panteia (als module in het MKB Beleidspanel), NOAB, MKB-Nederland, of een universiteit.
Klaar om uit te zetten
Bij deze vraag ligt een volledige onderzoeksopzet klaar, inclusief beide vragenlijsten.
Download de volledige opzet inclusief beide vragenlijsten →Nog geen PDF-bestand: de opzet staat als pagina, met een printweergave om zelf op te slaan.